Festiwal Szekspirowski

News

Aktualności – Wydarzenia – Komunikaty

off2-zaslepka-1200x800.jpg

5 marca 2020

Trwa nabór na SzekspirOFF 2020. Uwaga, są zmiany! Tegoroczna, 10. już edycja offowego, alternatywnego nurtu Festiwalu Szekspirowskiego w Gdańsku – SzekspirOFF – ma nowego Kuratora oraz częściowo zmieniony regulamin. Organizatorzy Festiwalu – Gdański Teatr Szekspirowski i Fundacja Theatrum Gedanense – otworzyli też nowy Konkurs na wsparcie projektów artystycznych. W jego ramach można otrzymać dofinansowanie produkcji wydarzenia artystycznego, którego premiera odbędzie się w trakcie Festiwalu. Nabór do obydwu konkursów ruszył 5 marca 2020 roku.

Tegoroczny 24. Festiwal Szekspirowski w Gdańsku odbędzie się w dniach 31 lipca – 9 sierpnia 2020 roku. Tradycyjnie złożą się na niego wydarzenia w Nurcie Głównym oraz nurcie SzekspirOFF – który już po raz piąty przyjmie formułę Konkursu. A nawet dwóch: na produkcję projektu artystycznego oraz na prezentację gotowego wydarzenia.

Podobnie, jak w poprzednich edycjach, do Konkursu SzekspirOFF mogą zgłaszać się OFF-owe, niezależne zespoły teatralne, a także twórcy indywidualni z Polski i zagranicy, którzy przygotują wydarzenia artystyczne oparte na twórczości Williama Szekspira. W konkursie nie mogą brać udziału instytucje kultury, w tym teatry instytucjonalne, ani szkoły teatralne. Nową Kuratorką nurtu SzekspirOFF została Katarzyna Knychalska, założycielka i prezeska Fundacji Teatr-Nie Taki we Wrocławiu, wydawca i redaktorka naczelna portalu Teatralny.pl i czasopisma o teatrach niezależnych „nietak!t”. Współtwórczyni Ogólnopolskiej Offensywy Teatralnej.

Konkurs na wsparcie projektów artystycznych
Nowością jest otwarty w tym roku Konkurs na wsparcie projektów artystycznych, odbywający się w ramach SzekspirOFF 2020. Przedmiotem Konkursu jest wyłonienie najbardziej wartościowych projektów artystycznych opartych na twórczości Williama Szekspira lub nią inspirowanych i wsparcie ich produkcji oraz ich prezentacja w ramach nurtu SzekspirOFF podczas Festiwalu Szekspirowskiego. Konkurs otwarty jest na eksperyment i poszukiwanie nowatorskich form wyrazu. Podobnie jak w wypadku Konkursu SzekspirOFF, Konkurs na wsparcie projektów artystycznych dopuszcza projekty wydarzeń przygotowane wg różnorodnych środków wyrazu artystycznego. Każdy Uczestnik może zgłosić do udziału w Konkursie maksymalnie dwa projekty. Produkcje wyłonione w konkursie na wsparcie projektów artystycznych nie podlegają ocenie Jury w Konkursie SzekspirOFF.
Termin nadsyłania zgłoszeń do Konkursu na wsparcie projektów artystycznych mija 12 kwietnia 2020 roku godz. 12:00. Materiały zgłoszeniowe należy wysłać na adres: fs.szekspiroff@gmail.com.

Już po raz 10ty nurt SzekspirOFF towarzyszy Festiwalowi Szekspirowskiemu i z roku na rok zdobywa coraz większe zainteresowanie świata offu oraz widzów. Chcemy pójść o krok dalej i poszukać takiej formy wsparcia niezależnych artystów, która da im nowy impuls do eksplorowania twórczości William Szekspira. – mówi Katarzyna Knychalska, Kuratorka SzekspirOFF 2020.
REGULAMIN
ZGŁOSZENIE

Konkurs SzekspirOFF 2020
Celem konkursu, który po raz pierwszy został przeprowadzony w 2016 roku, jest wyłonienie
i prezentacja najciekawszych wydarzeń artystycznych opartych na twórczości Williama Szekspira lub nią inspirowanych, zrealizowanych przez niezależnych twórców w Polsce i na świecie. Wyłonione w naborze wydarzenia prezentowane podczas festiwalu oceniane są przez trzyosobowe Jury Konkursu, w którego skład wchodzą reżyserzy, dyrektorzy teatrów i krytycy teatralni. Łączna pula nagród w Konkursie to 15 tysięcy złotych. Termin nadsyłania zgłoszeń do Konkursu SzekspirOFF mija 12 maja 2020 roku godz. 12:00. Zgłoszenia przyjmujemy pod adresem: fs.szekspiroff@gmail.com.
Piąta edycja Konkursu SzekspirOFF, podobnie jak w poprzednim roku, jest częścią prowadzonego przez GTS dwuletniego projektu „Shaking the Walls” współfinansowanego w ramach programu Unii Europejskiej Kreatywna Europa. Tematem przewodnim Konkursu SzekspirOFF 2019 jest więc artystyczna interpretacja murów, podziałów, granic między ludźmi.
REGULAMIN
ZGŁOSZENIE

Obydwa Konkursy organizowane są przez Gdański Teatr Szekspirowski i Fundację Theatrum Gedanensew ramach 24. edycji Festiwalu Szekspirowskiego w Gdańsku. Wyłonione w ich ramach wydarzenia artystyczne złożą się na tegoroczny program nurtu SzekspirOFF.

Zgłoszenia należy przesyłać na adres: fs.szekspiroff@gmail.com

Celem SzekspirOFFa jest prezentacja najciekawszych pozainstytucjonalnych poszukiwań artystycznych z kraju i z zagranicy, dla których tworzywem lub inspiracją jest twórczość Williama Szekspira. Ten nurt Festiwalu Szekspirowskiego w Gdańsku nie ogranicza się do spektakli dramatycznych, ale chętnie prezentuje również wydarzenia muzyczne, filmowe, taneczno – ruchowe czy szeroko rozumiany performance oraz stand-up. Wydarzenia odbywają się zarówno na klasycznych scenach, jak i w przestrzeniach miejskich, klubach oraz na tarasie czy murach Gdańskiego Teatru Szekspirowskiego.

Festiwal Szekspirowski

Z01_5288-1200x799.jpg

6 listopada 2019

O 23. Festiwalu Szekspirowskim pisze Łukasz Rudziński w Miesięczniku Teatr: Nie zawsze szekspirowskie lustro odbija treści łatwe do przyswojenia. Zdarza się, że pokazuje brutalną agresję, terror i szeroko pojęte zło, jednak wspólnym mianownikiem wielu spektakli jest koncentracja na losach dzisiejszej Europy, która bez wątpienia pogrążona jest w kryzysie i rozmaitych, nie zawsze wyrażanych wprost konfliktach. Trudno przejść wobec tego obojętnie, bo nie pozostaje to bez wpływu na nas i nasze życie.

WIĘCEJ

Festiwal Szekspirowski

MAC_6820-1200x801.jpg

12 sierpnia 2019

Rzym, w reż. Karin Henkel z Deutsches Theater Berlin inspirowany sztukami Szekspira: Koriolan, Juliusz Cezar oraz Antoniusz i Kleopatra, to przejmujący komentarz dotyczący natury władzy, odnoszący się również do współczesności.

MAC_6802
MAC_6810
MAC_6820
MAC_6874
MAC_6906
MAC_6915m

fot. Dawid Linkowski

Tekst ze spektaklu, wybór:

Lud chce iluzji wolności, bo prawdziwa wolność napawa go strachem.
Miejsce wolności zajmuje mit, w który wierzą masy: prymitywne okrzyki bojowe, by rozbudzić polityczne żądze.
Lud najchętniej wierzy w mit samego siebie: chwytliwe obrazki, obłuda, idole, którzy nie mają nic wspólnego z prawdą. Ich zadaniem jest kreować fakty w oparciu o moc kłamstwa.
Nie chodzi o prawdę. Nigdy nie chodzi o prawdę. Chodzi o to, by ci uwierzono. Wiara!

Egoizm góruje nad prawdą, próżność nad wielkodusznością, lekkomyślność nad odpowiedzialnością, a miłość do pieniądza nad uwielbieniem sprawiedliwości.
Mierność ludzi wielkich wyparła ludzką wielkość, a zwodzenie ludu przyćmiło jego prawdziwą wolę. […]
Ta przepaść będzie rosła – między prawdą a siłą, prawdą a życiem, prawdą a władzą. Ten, który chce dziś mieć władzę, musi być gotów, by poświęcić prawdę. Musi upraszczać. Władza, w przeciwieństwie do wolności, jest prosta. […]
Najbardziej bezpośredni przejaw władzy to negowanie wolności. To ono umożliwia władcy forsowanie swojej woli wbrew woli poddanego, choćby siłą.
Władza nie ogranicza się jednak tylko do tego, by zwalczać opór i wymuszać posłuszeństwo.

Władza nie stoi w opozycji do prawdy, a wręcz się nią posługuje, przyjmując najbardziej gładkie formy i starając się być jak najmniej widoczną. Poddany nie ma nawet świadomości swojego poddaństwa. Im większa władza, tym cichszą się zdaje.

Spektakl został zaprezentowany na Festiwalu Szekspirowskim w ramach projektu Shaking the Walls dofinansowanego z Programu Unii Europejskiej „Kreatywna Europa”.

Festiwal Szekspirowski

Z01_5985-1-1200x799.jpg

4 sierpnia 2019 1

Jury 26. Konkursu na Najlepszą Polską Inscenizację Dzieł Dramatycznych Williama Szekspira oraz Utworów Inspirowanych Dziełami Williama Szekspira w sezonie 2018/2019, zwanym w skrócie Konkursem o Złotego Yoricka, w składzie: Dorota Buchwald – Przewodnicząca Jury, Jacek Kopciński, Roman Pawłowski, po obejrzeniu trzech spektakli finałowych, prezentowanych w ramach 23. Festiwalu Szekspirowskiego:
Hamleta w reżyserii Mai Kleczewskiej z Teatru Polskiego w Poznaniu
Kupca Weneckiego w reżyserii Szymona Kaczmarka z Teatru Nowego im. Witkacego w Słupsku
oraz
Wieczoru Trzech Króli w reżyserii Łukasza Kosa z Teatru im. Juliusza Osterwy w Lublinie
postanowiło większością głosów Nagrodę Złotego Yoricka 2019 przyznać Nowemu Teatrowi
im. Witkacego w Słupsku za spektakl Kupiec Wenecki w reżyserii Szymona Kaczmarka.
Jury doceniło spójną interpretację dramatu, która potwierdza, że Szekspir jest ciągle o tym,
„co jest w Polsce do myślenia”.


 

Jury Konkursu SzekspirOFF w składzie: Ewelina Marciniak, Paweł Szkotak, Paweł Lysak postanowiło przyznać następujące nagrody:

nagrodę I, w wysokości 4 000 PLN – dla spektaklu „Hamlet. Sen”, przygotowanego przez Sławka Krawczyńskiego, Annę Godowską, Borysa Jaźnickiego, Petera Łyczkowskiego – za oryginalne współistnienie muzyki i aktora w świecie przedstawionym,

oraz 2 nagrody II, w wysokości 3 000 PLN każda:

„Hamletelia” Caroline Pagani – za feministyczną perspektywę świata szekspirowskiego pełną miłości do teatru,

„Mała premiera – Hamlet”, dla twórców z Teatru Polskiego oraz Szkoły Podstawowej nr 83 „Łejery”- Wiktoria Berbeć, Sonia Borkowicz, Piotr Dąbrowski, Grażyna Daniel, Iwo Domagalski, Maria Dymek, Maria Horowska, Maria Jarosz, Mirek Kaczmarek, Franciszek Matuszak, Marcelina Obarska, Monika Roszko, Maja Rybarczyk, Małgorzata Sosnowska, Marcin Starosta, Bazyli Szydzisz, Zuzanna Szymańska, Krystian Szymczak, Emil Tybura, Malwina Waloszczyk, Bruno Widerak, Stefan Witkowski, Julia Zabel – za podróż w świat Szekspira oczami dzieci,

nagrodę „Shaking the Walls”, w wysokości 3 000 PLN – dla spektaklu „Sen Kalibana” Piotr Mateusz Wach, Jacek Niepsujewicz, ehh hahah – za wykorzystanie myśli Szekspira do pokazania jednostki uwikłanej w problemy współczesnego świata.


 

Nagroda redakcji Shakespeare Daily 

Redakcja gazety Shakespeare Daily większością głosów postanowiła przyznać jedną, główną nagrodę, w wysokości 1000 zł, za podmiotowy stosunek do mniej doświadczonych aktorów i aktorek, danie przykładu partnerstwa, które powinno być podstawą współpracy w każdej instytucji kulturalnej. Zaowocowało to znalezieniem w Szekspirowskim dramacie tematów ważnych, a rzadko w teatrze poruszanych oraz stworzeniem przestrzeni dla wypowiedzi osobom, których głosów rzadko się słucha. W tym spektaklu mali nie byli mniejsi, a duzi nie byli więksi. Nagrodzony spektakl to „Mała premiera – Hamlet” w reżyserii Marcina Starosty,  przygotowany przez Teatr Polski w Poznaniu, Szkoła Podstawowa nr 83 „Łejery” w Poznaniu.


 

Nagrodę publiczności w wysokości 1000 PLN otrzymała Caroline Pagani za spektakl Hamletelia

W uzasadnieniu czytamy: za spektakularną i zróżnicowaną grę konwencjami teatralnymi, za  pasjonującą i głęboką dekonstrukcję mitu bohaterki w słodko-gorzkiej opowieści o życiu, miłości, śmierci i sztuce.

 

 

 

Festiwal Szekspirowski

Z01_5985-1200x799.jpg

2 sierpnia 2019

Kupiec wenecki to komedia, która po krwawych doświadczeniach XX wieku jest szczególnie gorzka i wstrząsająca. Antysemityzm w niej obecny można przedstawiać na wiele różnych sposobów. Każda inscenizacja tego tekstu jest jak chodzenie po linie, trzeba stawiać nogi z wyczuciem, bo nie ma się czego chwycić, aby nie upaść w mrok przemocy.

Scenografia Kai Migdałek – kontenery i gwiazdobloki (betonowe bryły używane do ochrony brzegu morskiego) – jednoznacznie wskazuje, że Kaczmarek osadza komedię Szekspira we współczesnych realiach. Aktorzy w swych kostiumach mogliby wyjść na ulicę i nie zwróciliby na siebie specjalnej uwagi. Kupiec wenecki to opowieść o ponadczasowym fenomenie dyskryminacji, może więc wybrzmieć w każdej epoce i przestrzeni z dużą wyrazistością, zwłaszcza w świecie po Holocauście.

Antysemityzm stanowiący niezbywalną część komedii Szekspira jest niewątpliwie wyzwaniem dla reżysera, który podejmuje się pracy nad tym tekstem. Przez to, że słupska inscenizacja jest dość okrojona (nie pojawia się w niej kilka postaci obecnych w oryginale), wątek przemocy wybrzmiewa w niej jeszcze silniej. Brutalne kwestie wypowiadane przez Antonia (Krzystof Kluzik) czy Bassania (Wojciech Marcinkowski) padają ze sceny z całą ostrością. Postać Shylocka (Igor Chmielnik) w spektaklu reżyserowanym przez Kaczmarka można interpretować jako figurę pars pro toto każdego wykluczonego i Innego, ale jego rys judaistyczny jest bardzo wyraźny. Nosi pejsy, przed trybunał przychodzi w kapeluszu i chałacie – stereotypowy obraz Żyda. Jednak nie jest on jedyną ofiarą, choć z pewnością najbardziej wyrazistą. Opresji poddane są bowiem także kobiety – Inne patriarchalnych systemów. Porcja (Monika Janik) do momentu wybrania właściwej szkatuły przez Bassania obecna jest na scenie głównie poprzez obraz na ekranie, a jej zachowanie podporządkowuje się męskim fantazjom. Nawet zaraz popozornym wyzwoleniu, kiedy odrzuca wysokie, czerwone szpilki, doczepiane rzęsy i paznokcie oraz krępującą suknię, deklaruje, że teraz jest pod władzą swojego przyszłego męża. Kobiety traktuje się tutaj jak towar – wręcz dosłownie przedstawiono to w obrazie kartonów pakowanych do kontenera, na których naklejone zostały – stylizowane na kiczowate obrazki rodem z portali randkowych – zdjęcia długowłosych ślicznotek.

Zdziwienie może wzbudzić fakt, że wątek homoerotycznej relacji między Antoniem i Bassaniem, wyraźnie zarysowany na samym początku spektaklu, traci zupełnie na wyrazistości w kolejnych scenach. A w tekście Szekspira jest on dość dobrze widoczny. Relacja między dwoma wenecjanami może przywodzić na myśl męskie związki z Uczty Platona. Starszy, doświadczony Antonio jest opiekunem młodego, rozrzutnego mężczyzny. Miłosna fascynacja tłumaczy przecież wielkie poświęcenie tytułowej postaci dla przyjaciela. Niejednoznaczność tej relacji wybrzmiewa także w słowach Bassania, gdy mówi w trakcie rozprawy, że na życiu Antonia zależy mu bardziej niż na życiu własnej żony. Poza tym, to wenecki kupiec zakłada zaręczynowy pierścień swojemu przyjacielowi niedługo po tym, jak skłonił świeżo upieczonego męża do oddania przedmiotu symbolizującego małżeńską miłość.

Całkiem sprawnie została przez Kaczmarka wydobyta przewrotność komedii Szekspira. Nie jest ona oczywista, najczęściej pojawia się w zestawianiu scen, ich błyskotliwym kontrastowaniu. Po idyllicznych rozwiązaniach następuje podskórna, gorzka trawestacja. Pozornie zabawne przedrzeźnianie kochanków okazuje się brutalną walką, pokazem męskiej przemocy. Lorenco (Kacper Sasin) rzuca Jessikę na ziemię, gdy ta wypomina mu niedotrzymanie przysięgi wierności.

U Szekspira nic nie jest jednoznaczne. Można by sądzić, że w Kupcu weneckim występuje stereotypowa postać Żyda-skąpca. Nie jest to prawdą. Shylock nie kieruje się zyskiem, nie przyjmuje oferowanych mu pieniędzy. Jego działanie motywuje ból po utracie największego skarbu – córki, Jessiki (Anna Kończal). Śmierć Antonia ma być wypełnieniem zemsty za najgorszą szkodę i zdradę, której doznał w życiu.

Finałowa scena Kupca weneckiego w reż. Kaczmarka przedstawia przymusowy chrzest Shylocka. Antonio, ten najpoczciwszy kupiec i przyjaciel, z Bassaniem chwytają głowę Żyda i siłą pochylają ją nad miską z wodą święconą. W tym momencie wybrzmiewa z głośników piosenka Personal Jesus w wykonaniu Johnny’ego Casha, co może wydać się dość dwuznaczne. Wyszydzony i okryty białą tkaniną lichwiarz przywodzi na myśl postać Jezusa. Zabieg ten można uznać za intrygujący, ale ryzykowny. To, co Inne, zostaje opowiedziane w normatywnych kategoriach. Niewątpliwie jednak Shylock pozostaje bezbronny i samotny. To opuszczona ofiara, otoczona przez krąg prześladowców. Jego świat się załamał, nie zostaje mu już nic, musi nawet odrzucić swą wiarę i obyczaje przodków, swoją tożsamość. Inność nie może zostać zaakceptowana, musi zostać zniszczona przemocą. Co wstrząsające – ta jednostkowa apokalipsa dzieje się w ramach pozornie lekkiej komedii.

Michał Cierzniak, Shakespeare Daily

 

Kupiec wenecki, reżyseria: Szymon Kaczmarek, Nowy Teatr im. Witkacego w Słupsku (Polska), fot. Dawid Linkowski

Festiwal Szekspirowski